English Vietnamese
CHỌN MÀU CHO WEBSITE

Cập nhật lúc: 29/10/2014 16:58, Số lần đọc: 2200 lần

Con đường thực hiện kiểm định Chương trình Đào tạo theo chuẩn ABET

PGS. TS. Thoại Nam

Trưởng Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính

Công nghệ thông tin là một trong số ít những ngành mũi nhọn của Việt Nam với nhiều công ty trong và ngoài nước đang đầu tư phát triển tại các thành phố lớn đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh. Hơn nữa tính cạnh tranh toàn cầu thể hiện rỏ rệt trong ngành công nghệ thông tin khi các công ty tại Việt Nam phải cạnh tranh cùng các công ty ở Ấn Độ, Trung Quốc và ở các nước trong khu vực Đông Nam Á. Vì thế nhu cầu nhân lực có trình độ quốc tế từ phía công nghiệp ngày càng tăng. Bên cạnh đó, các đánh giá về đào tạo ngành Khoa học máy tính tại Việt Nam do các chuyên gia Hoa kỳ thực hiện năm 2006 với sự bảo trợ của Uỷ ban giáo dục Việt Nam (VEF) lại có kết quả không khả quan. Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh (ĐHBK), một đại học có truyền thống và luôn đi đầu trong hệ thống giáo dục Việt Nam, nhận thấy cần có một cuộc cải cách để đáp ứng yêu cầu chất lượng đào tạo từ công nghiệp và xã hội.
 
Kiểm định chương trình đào tạo không chỉ là câu trả lời về đảm bảo chất lượng đào tạo của một chương trình cho các bên liên quan mà còn giúp liên tục nâng cao chất lượng đào tạo trong chương trình đó. Một câu hỏi lớn là phải kiểm định theo tiêu chuẩn nào: tiêu chuẩn trong nước, tiêu chuẩn khu vực hay tiêu chuẩn quốc tế? Mỗi tiêu chuẩn kiểm định đều có những đòi hỏi nhất định và quan trọng là cần xác định được mục tiêu kiểm định. Có hai mục tiêu mà chúng tôi hướng đến: thứ nhất là phải nâng cao chất lượng đào tạo của chương trình đang vận hành và thứ hai là đáp ứng yêu cầu của công nghiệp. Hội thảo giới thiệu về chuẩn kiểm định ABET ngày 15 tháng 12 năm 2006 tại ĐHBK do Boeing tài trợ là mốc khởi đầu cho con đường đi đến kiểm định chất lượng đào tạo cho hai chương trình Khoa học máy tính và Kỹ thuật máy tính tại ĐHBK vào năm 2013.
 
ABET, Inc. [1] (gọi tắt là ABET) được thành lập từ năm 1932, là tổ chức kiểm định các chương trình giáo dục đại học trong các lĩnh vực Kỹ thuật (Engineering), Công nghệ (Technology), Điện toán (Computing) và Khoa học ứng dụng (Applied Science). Tổ chức này đưa ra những tiêu chuẩn đánh giá chương trình đào tạo mức đại học, tạm gọi tiêu chuẩn ABET, nhằm thực hiện kiểm định các chương trình đào tạo. ABET đã được công nhận bởi Ủy ban kiểm định chất lượng giáo dục đại học Mỹ (Council of Higher Education Accreditation) từ năm 1997. Hiện nay, ABET đã cấp chứng chỉ kiểm định cho khoảng 3.466 chương trình đào tạo của hơn 698 trường đại học ở khoảng 28 quốc gia. Vì ABET là một tổ chức có nhiều hiệp hội ngành nghề tham gia nên tiêu chuẩn ABET hướng đến công nghiệp và được các công ty lớn như Intel, IBM, Microsoft, Boeing… thừa nhận.
Chuẩn kiểm định ABET đáp ứng được các mục tiêu mà ĐHBK hướng đến. Một khó khăn rất lớn là chưa có một tổ chức nào, chuyên gia nào trong nước vào thời điểm đó ham hiểu về chuẩn kiểm định này. Vì thế ĐHBK đã xây dựng kế hoạch và gởi nhiều giảng viên thuộc Khoa Khoa học và Kỹ thuật Máy tính (KH&KT MT) đi sang Mỹ để học hỏi về chuẩn kiểm định ABET cũng như phương cách và kinh nghiệm triển khai thực tế tại một số đại học ở Mỹ. Ngoài ra, ĐHBK còn mời ba chuyên gia tư vấn của ABET sang tư vấn cho Khoa KH&KT MT. Nhờ sự hỗ trợ tài chính từ Chính phủ và Ngân hàng thế giới trong chương trình “Tăng cường năng lực đào tạo và nghiên cứu ĐHQG-HCM”, ĐHBK thực hiện được các công việc trên trong thời gian từ 2008 đến 2012.
 
Trong khuôn khổ chương trình này, hai chương trình đào tạo Khoa học Máy tính (KHMT) và Kỹ thuật Máy tính (KTMT) được xây dựng lại với mục tiêu là đạt được tối thiểu hai tiêu chuẩn “Chương trình đào tạo” và “Liên tục cải thiện” trong chín tiêu chuẩn đánh giá của ABET. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, do mối liên quan mật thiết của các tiêu chuẩn của ABET, chúng tôi cũng đã triển khai nhiều công việc liên quan đến tất cả các tiêu chuẩn.
 
Để thực hiện công việc khó khăn và mới mẻ này, Khoa KH&KT MT xây dựng một tổ chuyên gia nòng cốt để tiếp nhận các tư duy mới về xây dựng và vận hành chương trình đào tạo từ bên ngoài. Từ đó, tổ chuyên gia xác định các vấn đề cần cải tiến cũng như một số việc mới cần thực hiện để hướng hai chương trình đào tạo KHMT và KHMT từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn của ABET. Một số việc đã thực hiện như: (1) thu thập nhu cầu của các đối tượng liên quan để rà soát “Mục tiêu đào tạo”,  (2) xác định “Khả năng sinh viên” của hai chương trình KHMT và KTMT, (3) xác định Chuẩn đầu ra của từng môn học và xây dựng mối liên quan với “Khả năng sinh viên” khi tốt nghiệp từ chương trình đào tạo, qua đó, rà soát các điểm yếu trong thiết kế chương trình và thực hiện các điều chỉnh cần thiết, (4) Điều chỉnh chương trình đào tạo nhằm đảm bảo một số yêu cầu cụ thể trong tiêu chuẩn “Chương trình đào tạo”.
 
Các thay đổi không chỉ từ hướng nhìn của tổ chức giáo dục mà cần có sự tham gia từ công nghiệp. Khoa KH&KT MT tổ chức Hội nghị doanh nghiệp hàng năm nhằm kêu gọi sự hỗ trợ từ phía doanh nghiệp đóng góp vào chương trình đào tạo. Từ cuộc gặp gỡ lần đầu tiên vào năm 2009 với đại diện của chỉ 6 doanh nghiệp, cuộc gặp gỡ doanh nghiệp lần 6 vào năm 2013 đã có đại diện của 29 doanh nghiệp. Các cuộc gặp gỡ doanh nghiệp này thật sự hữu ích trong việc vận hành chương trình đào tạo cũng như tăng cường sự hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp. Không chỉ góp ý về chương trình đào tạo, các doanh nghiệp có cơ hội để hỗ trợ hiệu quả cho quá trình đào tạo của nhà trường.
 
Một vấn đề mới và thách thức là xây dựng hệ thống đánh giá chất lượng sinh viên và một quy trình xem xét lại quá trình đào tạo dựa trên kết quả đánh giá chất lượng này để thỏa mãn tiêu chuẩn “Liên tục cải thiện”. Khác với hệ thống đánh giá và cho điểm sinh viên theo từng môn học như hiện nay, hệ thống đánh giá chất lượng sinh viên cần phải làm rõ mức độ chất lượng của sinh viên theo từng tiêu chí của tiêu chuẩn “Khả năng sinh viên”. Do không có một phương pháp nhất định để hiện thực hệ thống này, Tổ chuyên gia đã xây dựng hai quy trình đánh giá tương ứng với hai chương trình.
 
Việc tập huấn cho toàn thể giảng viên là công việc quan trọng vì họ phải hiểu các yêu cầu của ABET và thực hiện việc đánh giá đúng yêu cầu. Các chuyên gia tư vấn nước ngoài và tổ chuyên gia của Khoa KH&KT MT thực hiện công tác này. Ngoài ra, Khoa KH&KT MT cũng gởi giảng viên theo học để lĩnh hội phương pháp giảng dạy tích cực từ dự án HEEAP và triển khai lại trong hai chương trình KHMT và KTMT.
 
Sau thời gian dài bốn năm chuẩn bị, ĐHBK đã quyết định đầu tư tiếp để kiểm định chính thức hai chương trình KHMT và KTMT trong năm 2013.  Việc đăng ký kiểm định và gởi báo cáo tự đánh giá cho hai chương trình đào tạo này cho ABET hoàn tất vào tháng 7 năm 2013. Đoàn kiểm định chính thức của ABET đến làm việc tại ĐHBK vào 17-20 tháng 11 năm 2013. 
 
Đoàn kiểm định ABET trao đổi với tất cả các bộ phận quản lý liên quan, doanh nghiệp, sinh viên, cựu sinh viên, phần lớn giáo viên và kiểm tra thư viện, các phòng thí nghiệm, trang thiết bị, phòng học liên quan đến hai chương trình KHMT và KTMT. Kết quả sơ bộ sau đợt kiểm định rất khả quan vì đoàn kiểm định đánh giá tốt nhưng vẫn lưu ý một số điểm yếu và các vấn đề còn quan ngại. Sau đó, Khoa KH&KT MT tiếp tục việc cải thiện các điểm yếu và thu thập thêm số liệu minh chứng để phản hồi cho ABET vào tháng 6 năm 2014. 
 
ABET đã chính thức công nhận hai chương trình KHMT và KTMT đạt chuẩn kiểm định cao nhất vào tháng 8 năm 2014. Đây là hai chương trình đào tạo đầu tiên và duy nhất đến thời điểm này của Việt Nam đạt chuẩn kiểm định ABET. Trong khu vực Đông Nam Á cũng chỉ có vài trường đại học có chương trình đạt chuẩn này. Đây là một kết quả xứng đáng cho một quá trình dài đổi mới để hướng đến chất lượng đào tạo mang tầm quốc tế của ĐHBK.
 
Quá trình thay đổi và cải tiến trên cũng gặp rất nhiều khó khăn và thách thức. Có việc giải quyết được nhưng cũng có việc chưa giải quyết được vì ngoài tầm quyết định của khoa hay trường. Thách thức đầu tiên là một bộ phận giảng viên hoài nghi hoặc không thích việc thay đổi vì nó gây ra tải công việc lớn hơn cho họ. Nhưng kết quả của việc đổi mới và sự tiếp nhận tích cực từ doanh nghiệp đến sinh viên giúp giải quyết được vấn đề này.
 
Hai vấn đề liên quan đến con người và cơ sở vật chất thì cần có chính sách từ cấp cao hơn để giải quyết. Cần một chính sách và tiền lương để đội ngũ giảng viên hài lòng với môi trường làm việc và phát triển chuyên môn cũng như thu hút thêm người giỏi để xây dựng đội ngũ mạnh hơn trong tương lai. Cần có chính sách và nguồn tài chính đảm bảo đầu tư đủ trang thiết bị và cơ sở vật chất khác phục vụ đào tạo. Để đảm bảo một môi trường đào tạo chất lượng tốt, chúng ta vẫn còn nhiều việc cần phải làm và thách thức nhất vẫn là giải pháp phát triển bền vững để đại học nhận được đầu tư đủ và đảm bảo chất lượng đào tạo theo yêu cầu công nghiệp và xã hội.
Quá trình thay đổi và triển khai việc giảng dạy theo hướng mới để đáp ứng được các yêu cầu về kiểm định ABET tạo sự thay đổi toàn diện mang tính tích cực tại Khoa KH&KT MT nói riêng và ĐHBK nói chung. Điều quan trọng là hình thành một tư duy mới trong đào tạo từ cấp quản lý đến thầy cô trực tiếp giảng dạy. ĐHBK nói riêng và Việt Nam nói chung cần nhiều chương đạt chuẩn ABET hơn nữa để đáp ứng được yêu cầu của công nghiệp và đòi hỏi của xã hội trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu hiện nay.
 
 [1] Website của ABET, Inc. http://www.abet.org 

 

 

 

Các tin khác:

HÌNH ẢNH SỰ KIỆN
  • ĐHBK tổ chức họp mặt tổng kết cuối năm 2015
  • Hội nghị Tổng kết hoạt động Công đoàn 2014 - 2015
  • ĐHBK đánh giá nội bộ công tác ISO 9001: 2008 năm 2015
  • Họp mặt kỷ niệm 30 năm cựu sinh viên Khoa Cơ khí CK85
  • Liên hoan Cán bộ trẻ tiêu biểu ĐHQG Tp.HCM lần IV 2015
  • Khai mạc Ngày hội Việc làm CSE Job Fair 2015
  • ĐHBK tư vấn Tuyển sinh trường THPT Võ Trường Toản
  • Giải việt dã truyền thống năm 2015
  • ĐHBK chế tạo thiết bị trợ giúp người khuyết tật bằng tiếng nói
LƯỢT TRUY CẬP

© Bản quyền 2011. Đại học Bách Khoa Thành Phố Hồ Chí Minh

Email: hcmut.net@hcmut.edu.vn

top